با ما تماس بگیرید...

ارسال پیام

قوانین و ضوابط

بسمه تعالی

 

 

پیش گفتار:

 

با عنایت به توسعه روزافزون و رشد باورنکردنی پهپادها و روباتهای پرنده غیرنظامی در جهان و با توجه به بندهای ۱، ۲، ۴ و ۵ سیاستهای کلی نظام در حوزه «صنعت» و بندهای ۶ و ۷ سیاست های کلی «خودکفایی دفاعی و امنیتی» ابلاغی مقام معظم رهبری در تاریخ ۲۰/۱۰/۱۳۹۱ و  بند های ۱ و ۲ «سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی» مورخ ۲۹/۱۱/۱۳۹۲ در ایجاد و توسعه افتصاد دانش بنیان، کارآفرینی و توسعه فناوریهای نوین و راهبردی با محوریت شرکتهای دانش بنیان و بخش خصوصی و با استناد به «سند چشم انداز فناوری هوافضا» و با توجه به خلا مقررات مربوط به پهپادها در کشور و توسعه روزافزون پهپادها و روباتهای پرنده در کشور عزیزمان و لزوم وضع مقررات بهره برداری و بکارگیری ایمن این سامانه ها، پس از مطالعه قوانین مرتبط ایکائو(ICAO)، قوانین هوایی ایالات متحده(FAA)، کانادا، انگلستان(UKCAA)، استرالیا(CASA)، ژاپن، ایتالیا و سوئد و مشورت با صاحب نظران جهانی، مسئولین ایکائو، متخصصان هواپیمایی کشوری، سازندگان و کاربران نظامی و غیرنظامی پهپاد، خلبانان، مدیران شرکتهای دانش بنیان مرتبط، اساتید برجسته دانشگاهها و موسسات هوانوردی و متخصصان مراقبت پرواز و امور فرودگاهی;

«اولین پیش نویس مقررات بهره برداری از وسایل پرنده بدون سرنشین غیر نظامی» تدوین گردیده است که قطعا خالی از اشکال نیست و تکمیل آن مستلزم هم اندییشی بیشتر صاحب نظران و متصدیان این حوزه می باشد.

اصول محوری که در تدوین این آیین نامه لحاظ شده است عبارتند از:

الف) تطابق با سیاستهای کلی نظام، سند چشم انداز و قوانین بالادستی، قوانین و معاهدات بین المللی هوایی و هوانوردی

ب) توسعه اقتصاد و فناوری های دانش بنیان، رشد و توانمند سازی نخبگان، هسته ها و شرکتهای فناور و رفع نیازهای کشور

ج) شفافیت و ساده سازی مقررات جهت درک عمومی با جدول بندی و همراه نمودن تصاویر و نمادهای بصری

د) رعایت ملاحظات ایمنی و امنیت پرواز و محوریت معیار به حداقل رساندن حوادث و سوانح

ه) رفع موانع فعالیت برای فعالان صاحب صلاحیت و ایجاد محدودیت برای فاقدان صلاحیت

امید است کلیه مسئولین ذی ربط و صاحب نظران مرتبط با مطالعه دقیق و ارایه نظرات و پیشنهادات تخصصی خود، چراغ راه تدوین کنندگان طرح و حامی این تلاش علمی نوین در کشور باشند.

 

  • تعاریف و اصطلاحات:

AIP: مخفف سند اطلاعات هوانوردی(Aeronautical Information Publication) می باشد که زیر نظر ایکائو و با مشارکت سازمان های هواپیمایی کشورهای جهان هر ساله تهیه، بروز رسانی و منتشر می شود.

UAV: مخفف وسیله پرنده بدون سرنشین(Unmanned Aerial Vehicle) می باشد که معمولا برای انجام ماموریت خاصی بکار    می رود و علاوه بر تجهیزات کنترل رادیویی، سامانه هایی از فبیل خلبان خودکار، حسگر و … را دارا می باشد.

UAS: مخفف سامانه هوایی بدون سرنشین(Unmanned Aerial System) می باشد که علاوه بر وسیله پرنده، ایستگاه کنترل زمینی، سامانه های مخابراتی، ساماندهی ردیابی و کلیه تجهیزات جانبی مرتبط با پهپاد را در بر می گیرد.

RPS/RPV: مخفف وسیله پرنده کنترل از راه دور است که عموما فقط قابل پرواز در دید مستقیم و فاقد خلبان خودکار است و کاربردهای آموزشی، تفریحی و علمی دارد. این گونه وسایل معمولا در صورت قطع رابطه مخابراتی دچار مشکل خواهند شد.

پهپاد غیر نظامی(Civil UAV): وسیله پرنده بدون سرنشینی است که به طور ویژه جهت عملیات نظامی طراحی نشده است و فاقد هرگونه محموله های انفجاری، مواد آتش زا، سامانه های اخلالگر مخابراتی و جمر، مواد شیمیایی خطرناک و عوامل میکروبی و بیماریزا باشد.


 

 

  • ارتفاع پرواز: کمتر از ۱۲۰ متر (۴۰۰ پا) از سطح زمین (AGL) (ارتفاع بالاتر فقط با هماهنگی- بند۹)
  • شعاع عملیاتی(فاصله از خلبان): در حد دید خلبان/ بهره بردار و برد ایمن سامانه های مخابراتی و رادیویی
  • دوری از مراکز ذیل:
ردیف نوع محل فاصله از محل علت توضیحات
۱ فرودگاهها و محل های پروازی(Aerodromes) ۵ کیلومتر تداخل با پرواز وسایل پرنده سرنشین دار تعیین محدوده ها بر اساس AIP
۲ بیمارستان ها، مدارس و اماکن آموزشی، آسایشگاه ها، مساجد و زیارتگاهها، . . . دوری در حد عدم مزاحمت صوتی اختلال در فعالیت مراکز بدلیل آلودگی صوتی افزایش فاصله با افزایش صدای پرنده
۳ اماکن عکسبرداری ممنوع (پادگانها، سدها، سفارتخانه ها، خطوط انتقال نفت وگاز، مراکز امنیتی و انتظامی،. . .) ۱۰۰ متر(با توجه به توضیحات←) ممنوع بودن عکسبردای  در حدی که اماکن در تصویر مشهود و واضح نباشد
۴ آثار باستانی محافظت شده در حد حریم تعیین / حصار امکان ایجاد صدمه و تخریب آثار باستانی برای پرنده های بیش از ۱۰Kg
۵ سکوها و سایت های پدافندو نوار مرزی کشور ۵۰۰ متر امکان اشتباه گرفتن به عنوان تهدید و شلیک افزایش فاصله با توجه به ابعاد پرنده
۶ محل تجمع انسان ها ۳۰ متر برخورد احتمالی با انسان
۷ بزرگراهها، خیابانها و خطوط ریلی ۵۰ متر خطر تصادف
۸ داخل تونل ها کلا ممنون ریسک بالای پرواز
۹ پمپ بنزین ها و اماکن قابل اشتعال ۱۰۰ متر امکان ایجاد حریق در اثر سانحه احتمالی
۱۰ منابع نویز و اختلال رادیویی (کابل های فشار قوی، دکل های بی سیم، BTS، رادارها، جمر ها، . . .) ۱۰۰ متر(به طور متوسط) امکان اختلال در کنترل رادیویی پرنده و حادثه افزایش فاصله متناسب با قدرت منایع اختلال
۱۱ حفظ فاصله کافی با آسمانخراشها، بندها، کابلها، مکنده ها و دمنده های هوا،ابرها، کوهها و عوارض جفرافیایی

 

 

 

  • نور، دما و شرایط جوی:
نوع متغیر محدودیتها
نور نیم ساعت بعد از طلوع آفتاب و نیم ساعت قبل از غروب، دور از مه و غبار شدید (وضوح دید۲۰۰۰متر)
دما در محدوه مجاز دمای کاری دستگاهها (عموما ۰ تا ۴۵ درجه)
ارتفاع منطقه با توجه به محدودیتهای پیشرانش و آیرودینامیک وسیله پرنده تعیین شود (ارتفاع از سطح دریا).
باد با توجه به محدودیتهای پیشرانش و آیرودینامیک وسیله پرنده تعیین شود. (عموما کمتر از ۳۰km/h)
رطوبت عموما کمتر از ۹۵درصد با توجه به محدودیت سامانه ها و بروشور مشخصات فنی- عدم پرواز زیرباران
سایر موارد عدم پرواز داخل ابرها، دوری از رعد و برق، تند بادها و گردبادها، حریق و طوفانها

 

  • سرعت پرواز:
ردیف سرعت پرواز(Airspeed) نوع وسیله پرنده نیاز به مجوز جداگانه توضیحات
۱ کمتر از ۴۰کیلومتر بر ساعت (۱۱m/s) عمود پرواز ندارد
۲ کمتر از ۹۰کیلومتر بر ساعت (۲۵m/s) هواپیما ندارد
۳ ۹۰Km/h< V <150Km/h هواپیما ندارد فقط در زمین پرواز
۴ ۱۵۰Km/h< V <300Km/h هواپیما دارد زمین پروازمخصوص
۵ ۳۰۰Km/h< V هواپیما فقط با مجوز نظامی زمین پروازمخصوص

 

  • وزن برخاست:
ردیف وزن برخاست(Takeoff weight) نوع وسیله پرنده نیاز به مجوز توضیحات
۱ کمتر از ۱ کیلوگرم هر نوع ندارد Hobby plane
۲ کمتر از ۱۰ و بیش از ۱ کیلوگرم هرنوع ندارد با خلبان دوره دیده
۳ کمتر از ۲۰ و بیش از ۱۰ کیلوگرم صرفا رادیوکنترل ندارد فقط در زمین پرواز
سایر پرنده ها دارد با خلبان دوره دیده
۴ کمتر از ۵۰ و بیش از ۲۰ کیلوگرم هرنوع دارد با مجوز عملیات
۵ بیش از ۵۰ کیلوگرم هرنوع فقط با مجوز نظامی با مجوز عملیات

 

 

  • شرایط مالک وسیله پرنده و بهره بردار(Operator):
ردیف مشخصات وسیله پرنده مالک بهره بردار توضیحات
۱ <1kgوزن  و  <40Km/hسرعت هر شخص حقیقی یا حقوقی هر شخص حقیقی یا حقوقی طبق شرایطآیین نامه
۲ وزن ۱Kg< W <2Kg  وسرعت ۴۰Km/h< V <90Km/h هر شخص حقیقی یا حقوقی شخص حقیقی یا حقوقی دوره دیده طبق شرایطآیین نامه
۳ وسایل پرنده صرفا رادیو کنترل با۹۰Km/h< V <150Km/h

۲Kg< W <20Kg

شخص حقیقی یا حقوقی  مقیم ایران شخص حقیقی یا حقوقی با صلاحیت طبق شرایطآیین نامه
۴ سایر وسایل پرنده۹۰Km/h< V <150Km/h

۲Kg< W <10Kg

شخص حقیقی یا حقوقی  تبعه ایران شخص حقیقی یا حقوقی با صلاحیت طبق شرایطآیین نامه
۵ وسایل پرنده صرفا رادیو کنترل با۱۵۰Km/h< V <300Km/h

۲۰Kg< W <50Kg

شخص حقیقی یا حقوقی  مقیم ایران شخص حقوقی ثبت شده با صلاحیت طبق شرایطآیین نامه
۶ سایر وسایل پرنده۱۵۰Km/h< V <300Km/h

۱۰Kg< W <50Kg

شخص حقیقی یا حقوقی  تبعه ایران شخص حقوقی ثبت شده با صلاحیت طبق شرایطآیین نامه
۷ کلیه وسایل پرنده با۳۰۰Km/h< V

۵۰Kg< W

شخص حقوقی ثبت شده با صلاحیت ارگان یا نهاد دولتی یا عمومی با مجوز عملیات(کلی یا موردی)

 

  • الزامات وسیله پرنده و تجهیزات جانبی (Requirements):
ردیف مشخصات پروازی وسیله پرنده الزامات
۱ پرواز با مقاصد تجاری و خدماتی دفترچه ثبت اطلاعات پرواز (Flight Log Book) و گزارش سانحه
۲ پرواز در محیط شهری و مسکونی سامانه آنلاین ردیابی، فرود اضطراری، بازگشت به مبدا و داشتنFail Safe
۳ ۱۵۰Km/h< V یا ۲۰Kg< W موارد فوق(بند۲) + سیستم بازیافت + FDR(ضبط داده های پرواز داخل پهپاد)
۴ ۹۰Km/h< V یا ۱۰Kg< W داشتن Fail Safe و سناریوی شرایط اضطراری
۵ پرواز انواع وسایل پرنده روی آب ضد آب بودن یا داشتن بالشتک هوا جهت غرق نشدن
۶ پرواز دهنده وسایل پرنده با وزن بیش از ۱Kgو برد بیش از ۱۰۰ متر در محیطهای عمومی یا مشاء باید بالغ باشد

تذکر: الزامات فصلهای دیگر آیین نامه هم به الزامات فوق اضافه می شوند.

تبصره: در پروازهای صرفا پژوهشی و غیر تجاری در زمین های پروازی امن و خالی از سکنه با محدود نمودن شعاع پرواز، عملیات کنندگان می توانند با ثبت کامل رویدادهای پروازی از رعایت برخی از الزامات ردیفهای ۳ و۴، تا پایان تحقیقات صرف نظر نمایند.

 

 

  • مراجع هماهنگی:
ردیف نوع حریم مرجع هماهنگی توضیحات
۱ حریمهای هوایی، فرودگاهها و ارتفاع بیش از ۱۲۰ متر از سطح زمین (حریم بالای ۱۵۰متر) کارگزاران ذیصلاح سازمان هواپیمایی کشوری و فرودگاهها (برج مراقبت)۱ بر اساسAIP
۲ بیابانها، مراتع و منابع طبیعی غیر محصور بدون نیاز به هماهنگی (مناطق غیر ممنوعه) جدول بند۳
۳ زمین ها و اماکن خصوصی مالک/بهره بردار یا نماینده قانونی وی
۴ زمین های پرواز و باشگاه هوانوردی و ورزشی اداره کننده زمین پرواز (در صورت وجود)
۵ پارک های فناوری و مراکز تحقیقاتی مدیریت سایت
۶ سازمانها، شهرک ها، نمایشگاهها، موسسات و سایر مناطق حفاظت شده و محصور حراست یا انتظامات مرکز
۷ خطوط انتقال نفت، گاز و برق فشار قوی حسب مورد حراست وزارت نفت یا وزارت نیرو یا نمایندگان
۸ حریم های عمومی(شهرها، راهها و . . .) حسب مورد شهرداری، راهداری یا نیروی انتظامی
۹ مناطق مرزی پاسگاه مرزی یا یگان مرزبانی مربوط

۱- پرواز در مناطق پرواز بکلی ممنوع (Prohibited Area)، پرواز محدود (Restricted Area) یا پرواز خطرناک (Danger Area)، در نهایت با موافقت ارگان یا نهادی که حریم آن را ثبت و تملک نموده است میسر خواهد بود. (رجوع شود به Iran-AIP)

 

  • ثبت (Registration)، آموزش و اخذ مجوز:

سامانه ای امن تحت وب در کارگروه پهپاد اتحادیه صنایع هوایی و فضایی ایران با نظارت مستقیم مرکز همکاریهای فناوری و نوآوری ریاست جمهوری و شورای امنیت کشور و زیر نظر نهادهای مرتبط هوایی، انتظامی و امنیتی و سازمان هواپیمایی کشوری ایجاد می شود که در آن وسایل پرنده دارای قابلیت فیلم برداری بر اساس رده بندی آیین نامه فوق ثبت و  شماره گذاری می شوند و سند مالکیت برای وسیله با پلاک مشخص صادر خواهد شد. همچنین در گمرک اقلام تعریف شده ثبت و رهگیری خواهد شد و با رعایت مقررات در فروشگاههای مجاز به مشتری مجاز قابل فروش خواهد بود.

خلبانان پهپاد هم پس از تکمیل آموزش ها و گذراندن دوره مقررات هوایی با توجه به تخصص و تجربه رده بندی شده و در سامانه ثبت خواهند شد. مشخصات نامبردگان از طریق مراجع ذیصلاح قابل استعلام و صحه گذاری خواهد بود.

پرواز های خدمات هوایی از قبل تقویم و در سامانه ثبت خواهد شد و به مراجع انتظامی محلی قبل از انجام اطلاع رسانی خواهد شد. همچنین در مواردی که الزام بر ورود در حریم های هوایی باشد با مرکز مراقبت پرواز، نیروی پدافند و مالک منطقه طبق روال جداگانه ای هماهنگی صورت خواهد گرفت.

بعد از هر پرواز توسط خلبانان و شرکتهای دانش بنیان مجاز، گزارش داده های پروازی (Flight Log.) در نرم افزاری که به این منظور ایجاد شده است و روی موبایل یا تبلت کاربر نصب می باشد و با سامانه ارتباط آنلاین دارد، ارسال خواهد شد.

 

 

 

سعی می شود پوشش بیمه ثالت و بدنه برای وسایل پرنده مجاز و ثبت شده صادر گردد که خسارت سوانح احتمالی که مورد کارشناسی هم قرارخواهد گرفت تا حدی تعدیل شود.

آیین نامه های ممنوعیتهای گمرکی ورود کالاهای مرتبط و آیین نامه تعریف و جداسازی پروازهای تفریحی- تحقیقاتی از فعالیتهای تجاری-اقتصادی در حوزه پهپاد در پیوستهای این سند آمده است.

 

 

نمودار طرح ساماندهی روباتهای پروازی و وسایل پرنده بدون سرنشین غیر نظامی

 

 

 

 

منابع و مراجع:۱- مجموعه مقررات پروازی سامانه های هوایی بدون سرنشین فدرال آمریکا (www.faa.gov/go/UAS) و کانادا (CAA)

۲- مجموعه مقررات پروازی وسایل پرنده بدون سرنشین استرالیا ((www.casa.gov.au

۳- گزارش دستورالعمل پرواز و مقررات ایمنی بهره برداری از پهپاد ها، کارگروه پهپاد اتحادیه صنایع هوایی و فضایی ایران، تیرماه ۱۳۹۳

۴- آیین نامه های پرواز و مقررات ایمنی وسایل پرنده بدون سرنشین در انگلستان(www.caa.co.uk)

۵- مقررات ترابری وسایل پرنده بدون سرنشین سوئد ( The Swedish Transport Agency´s regulations on UAS)

۶- مقررات وسایل پرنده کنترل از راه دور ایتالیا (MEZZI AEREI A PILOTAGGIO REMOTO REGOLAMENTOENAC 2013)

۷- ICAO Cir 328, Unmanned Aircraft Systems (UAS), ISBN 978-92-9231-751-5, ICAO 2011

۸- کارگاه آموزشی میشل فاکس:Aviation Safety Management ، ICAO، Mitchell Fox، June 2014، Tehran

۹- مستندات مرکز آموزش پهپاد استرالیا (www.rpastraining.com.au)

پیوست ۱) مشخصات و شرایط پرواز پرنده کنترل از راه دور(مدل) با کاربرد غیر تجاری

 

۱-پرنده باید با دید مستقیم خلبان و بدون کمک هیچ سامانه مصنوعی (از قبیل خلبان خودکار) قابل پرواز باشد.

۲- خلبان باید بدون هیچ ابزار کمکی اعم از دوربین، ردیاب، فرستنده تصویر و امثال آن و بدون اعتماد به فرد دیگری آن را هدایت کند.

۳- دستگاه رادیو کنترل و گیرنده آن تاییدیه مخابرات رادیویی را از یک نهاد استاندارد سازی و نظارتی مرتبط داخلی یا خارجی معتبر(مثل FCC) داشته باشد و در فاصله مجاز و ایمن پرواز نماید.

۴- دور از حریمهای مشخص شده در جدول شماره ۱(بند ۴) آیین نامه پرواز نماید.

۵- در زمین های پرواز مجاز و مشخص شده در آیین نامه پرواز نماید.

۶- باید فقط در مصارف غیر تجاری و غیر انتفاعی بکار گرفته شود.

۷- ارتفاع پرواز کمتر از ۱۲۰ متر (۴۰۰ft) از سطح زمین باشد.

۸- پرواز وسیله، برای هیچ شخصی ایجاد خطر نکند.

۹- وزن برخاست کمتر از ۲۰ کیلوگرم داشته باشد.

۱۰- دید کافی جهت پرواز وجود داشته باشد.

 

مصادیق کاربری غیر تجاری / غیر انتفاعی مصادیق کاربری تجاری /  انتفاعی
پرواز جهت تفریح و سرگرمی پرواز جت آموزش به دیگران در قبال اخذ وجه یا معادل آن
پرواز جهت افزایش مهارت یا شرکت در مسابقات انجام نمایش پروازی جهت در قبال قرارداد یا اخذ وجه
پرواز جهت عکاسی و فیلم برداری صرفا برای کسب مهارت عکس برداری یا فیلم برداری هوایی جهت فروش یا اخذ درآمد
پرواز جهت یادگیری قابلیت زیر سیستمها و تجهیزات جانبی آموزش کار با زیر سیستمها و تجهیزات جانبی با هدف درآمدزایی
پرواز در راستای تحقیق و پژوهش بدون کارفرما و کسب درآمد پرواز در راستای تحقیق و پژوهش با کارفرما و جهت کسب درآمد
پرواز در راستای اهداف زیست محیطی بدون کسب درآمد پرواز با مقاصد سینمایی، اکتشاف، نقشه برداری، کشاورزی
پرواز با هدف امداد و نجات بدون کسب درآمد پرواز با مقاصد نشت یابی، کنترل ترافیک، سنجش از دور، حمل بار

 

تماس با ما
  • تهران ، مجیدیه شمالی، خیابان استاد حسن بنا ، نبش میدان شریفی ، پلاک 964 طبقه 3 واحد 9
  • 021-26750619
  • 09128958317
  • info@amut.ir
لینک کانال تلگرام آموت
نماد اعتماد الکترونیکی